Libra të rinj: Camus dhe Beckett, histori absurdi në shqip
Dy nobeslistë “flasin” shqip. Këto ditë, shtëpia botuese “Tirana Times” ka hedhur në qarkullim dy tituj të rinj, nga dy shkrimtarë nobelistë: Albert Camus (1957) dhe Samuel Beckett (1969). Bëhet fjalë për dy romane, “Rënia” dhe “Malone vdes“.
Romani “Rënia” është botuar për herë të parë më 1956, vetëm një vit para marrjes së çmimit “Nobel”. Mbase romani më i zymtë i Camus. I ndërtuar në gjashtë kapituj pa numër, ai vë në skenë një gjykatës-pendestar, siç e quan ai, Jean-Baptiste Clamence, i cili ka punuar dikur si avokat. Në fillim, gjithçka flet për të: rini, lavdi, femra. Oratoria e tij bën që të jetë i pari kudo. Të gjithë e adhurojnë, e duan, e dëgjojnë, çdo fjalë e tij është më e drejta, më e sakta, më e pakundërshtueshmja. Mirëpo, e tërë kjo përmbyset një natë kur, duke kaluar përsipër një ure, ai sheh një grua të përkulur pak më tepër se ç’duhet mbi parmak. Lakuriqësia e qafës së gruas është shenja e parë: “… ndaj së cilës qeshë i ndjeshëm…”, thotë Clamence. Ç’është e vërteta, ai e ndjen se gruaja gjendet në një dëshpërim aq të thellë sa rënia e saj duket e pashmangshme. Dhe ajo bie. Dhe pikërisht këtu fillon rënia e gjatë, e mundimshme, e avokatit tonë. Lexo vazhdimin >>>
Testamenti i Mitrush Kutelit. E rrallë(!)
Ja vlen ta rilexosh…
Botuar në gazetën “Shqip”, më 30 prill 2009.
E dashur Efterpi,
Këtë letrë, që është, ndofta, e fundit, desha të ta shkruaj me dorë, po nuk mund. Sot nuk e kam dorën të sigurtë, më dridhet. Ti s’je këtu. Ke shkuar me Pandin në Rrushkull për të parë Poliksenin dhe Atalantën. Të nxita më shumë unë. Nga brenga, nga malli. Jam vetëm në shtëpi. Doruntina ka shkuar të lozë me vajzat e Bajramit.
Mendjen e kam të turbullt nga pagjumësia, nga ëndrrat e këqia. Sikur më ndiqnin gjermanët, që të më varnin. Iknja me vrap, hynja në gropa e puse, dilnja prapë. Ata më ndiqnin. Ment më kapnin. Iknja përsëri. Në një çast u gjende edhe ti pranë meje. Dhe iknim. Pastaj u ndamë. Fundja u gjenda i ndjekur nga njerëzit tanë. Prapë gropa, puse, gremina. Sikur isha në Berat, nën Kala. Në një sterrë të Kalasë, pranë Kishës. Më tej, në Fier. Kisha shpëtuar nga ndjekjet dhe kërkonja ndonjë shtëpi për t’u fshehur. Lexo vazhdimin >>>
Magjia të bën me muskuj
Emma Watson, bukuroshja 20 vjeçare që luan rolin e Hermionë Granxherit në filmat e Hary Poterit, thotë se ka vënë muskuj dhe është mbushur me gërvishtje gjatë punës për realizimin e filmit për pjesën e shtatë dhe të fundit, “Harry Potter dhe dhuratat e vdekjes”. Në një intervistë për “Total Film Magazine,” Watson thotë se ka vënë shumë muskuj ndërsa vraponte nëpër pyll gjatë xhirimeve. “Qe një punë e rëndë qoftë nga pikëpamja emocionale ashtu edhe fizikisht. Pavarësisht muskujve dhe gërvishtjeve, më pëlqeu eksperienca e xhirimeve në pyll. Ne e dimë se kjo është finalja e madhe dhe gjithkush po përpiqet të japë maksimumin,” – thotë ajo. Lexo vazhdimin >>>
Kuriozitet: Kush e vrau Makbethin ?
Në këtë datë, në vitin 1057, Makbethi, mbret i skocezëve, u vra në betejë nga Maloklmi i III-të për t’i zënë fronin. Vite më parë, Makbethi kishte vrarë të atin e Malkolmit, Dunkanin e I-rë. Shekspiri e bazoi versionin e vet të historisë së Makbethit mbi Kronikat e Holinshed-it, shkruar nga Rafael Holinshed-i (Raphael Holished). Holinshedi dhe bashkëpunëtorët e tij shkruan kronikat e historive të Anglisë, Skocisë dhe Irlandës, duke siguruar kështu shkrimet, tabelat, hartat dhe kronologjitë e hershme. Dramat Makbethi dhe Mbreti Lir huazuan materiale të bollshme nga kronikat e Holinshedit.
Kuriozitet: Sa libra ekzistojnë në botë? Përgjigjen e jep Google.
Për çdokënd që ka pyetur ndonjëherë veten se sa libra ekzistojnë në të gjithë botën, duket se Google ka një përgjigje: 129,864,880. Kjo është shifra e dhënë nga Leonid Taycher, një inxhinjer i motorrit të kërkimit Google, i cili po punon për projektin e kësaj kompanie për dixhitalizimin e librave. Vlerësimi i librave të publikuar në të gjithë botën është më shumë se sa thjeshtë kuriozitet për gjigandin e kërkimit në internet: Ajo është një pikënisje për të kuptuar se sa punë është bërë dhe sa mbetet për t’u bërë për të realizuar objektivin ambicioz të organizimit të të gjithë informacionit të disponueshëm në botë. Lexo vazhdimin >>>
Diskutim: A po vdes libri me kapakë të trashë?!
Kur lindën librat me kopertinë të hollë? Në fund të qershorit të vitit 1953, botuesi Allen Lane nxorri në qarkullim romanin e parë të botuar pa kapakë të trashë, (Hardcover) por me një kopertinë të hollë (Paperback). Sër Allen Lane mendoi se letërsia e mirë dhe e mirënjohur si e vlefshme, mund të bëhej e disponueshme për më shumë njerëz. Publikimi i librave me kapakë të hollë qe aq i suksesshëm sa ndryshoi tregun e librit përgjithmonë. Ato janë libra që kanë kosto më të ulët prodhimi, jetojnë më pak, por janë edhe më praktik. U deshën disa dekada, pra deri në vitin 1960, që shitjet e librave me kapak të hollë të kapërcenin ato me kapak të trashë. Sot, shumica dërrmuese e librave prodhohen me kopertinë të hollë ndërsa ato të tjerët konsiderohen një luks, blihen vetëm nga më të apasionuarit dhe mbahen nëpër biblioteka më së shumti për zbukurim se sa për përdorim. Lexo vazhdimin >>>
Pse J.K. Rowlling zgjodhi 31 korrikun si ditën e lindjes së Harry Potter-it?
J.K.Rowlling vendosi të ndajë ditëlindjen e vet me atë të personazhit më të famshëm që krijoi. Harry festoi ditëlindjen e tij të njëmbëdhjetë kur u hodh në skenë më 1997 përmes romanit Harry Potter dhe Guri Filozofal. Në atë kohë Rowlling qe e papunë që jetonte me ndihmë ekonomike, por ia doli të shkruajë romanin e parë në një seri me shtatë pjesë. Romani qe aq i suksesshëm sa pak vite më vonë, Rowlling u bë një nga gratë më të pasura në Angli dhe një nga shkrimtarët më të suksesshëm në botë. Pasi përfundoi shkrimin e vëllimit të shtatë mbi magjistarin e ri dhe miqtë e tij, Rowlling filloi të shkruajë një përmbledhje përrallash, të cilat fillimisht qenë përmendur si një roman pikërisht në librin Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes. Rowlling mbushi më 31 korrik 2010, 45 vjeç. Miliona fëmijë dhe të rritur i kanë lexuar librat e saj të përkthyera tashmë në 92 gjuhë të botës. Në shqip, Harry Potter është përkthyer me mjeshtëri nga Amik Kasoruho, i cili i ka bërë personazhet e librit tërësisht të kuptueshëm edhe për fëmijët shqiptarë.
“Nuk është mirë të strehohesh nëpër ëndrra dhe të harrosh të jetosh,” – thotë J.K. Rowlling