Titulli
Amerikani Tony Blair
Bler dhe Bush marrëveshja për Irakun
Autori
James Naughtie
Përktheu
Enkeleida Haxhinasto
Shtëpia botuese
Dudaj, 2007
f. 240
Pesha: 0.28 Kg.

Mbi librin 

Marrëdhënia e Toni Blerit me Amerikën është një nga historitë më tërheqëse të kohës sonë. Ai është kryeministri që duke u lidhur me Xhorxh Bushin vuri në rrezik të ardhmen e tij politike në Britani, por njëkohësisht u kthye në një hero për shumë amerikanë që pas 11 Shtatorit. Në këtë histori të jashtëzakonshme e magjepsëse, autori James Naughtie pyet përse Bleri hyri në zemrat e amerikanëve, përse ai iu përgjigj atyre në atë mënyrë, cilat do të jenë pasojat për Britaninë, politikën dhe liderët e saj.

Toni Bler e shndërroi "marrëdhënien e veçantë" në një "histori dashurie". Miqësia e tij me Bill Klintonin ishte e ngushtë, e megjithatë ai e kapërceu ndarjen politike duke e përqafuar Xhorxh W. Bushin me të njëjtën ngrohtësi. Me njohuritë e tij të pakrahasueshme, si dhe duke përdorur dëshmitë e një rrethi të gjerë miqsh të ngushtë, Xhejms Naughtie zbulon rrënjët e obsesionit amerikan të Blerit.

Por ky respekt i thellë ka koston e tij. I sulmuar nga anëtarët e pabindur të partisë së tij dhe duke humbur gjithnjë e më tepër besimin e elektoratit, Bleri shihte reputacionin e tij brenda vendit të tretej teksa arrinte qiellin tek republikanët e Bushit. Pra, përse e ka rrezikuar ai të ardhmen e tij politike në këtë mënyrë? Si ishte e mundur që një politikan që e solli në pushtet një parti dikur socialiste e betuar, arriti të bashkohej me neokonservatorët amerikanë? Përse vendosi ai që në një Evropë krejtësisht mosbesuese ndaj një imperializmi të ri amerikan, ta kthente shikimin me vendosmëri përtej Atlantikut? Ç'mendonte në të vërtetë për Amerikën lideri i nderuar nga Kongresi e i përkëdhelur nga Shtëpia e Bardhë? Si do ta shpjegonin demokratët lidhjen e mikut të tyre të vjetër me administratën e Bushit?

Një partneritet "jashtë rregullave"

Aleanca ndërmjet Xhorxh W. Bushit dhe Toni Blerit është më e çuditshmja e shekullit dhe një nga më të fuqishmet. Kjo fuqi vjen pjesërisht nga veçantia e kësaj aleance, sepse këta dy liderë herë pas here janë befasuar e trullosur aq shumë nga kjo marrëdhënie, saqë e kanë ushqyer atë edhe më tepër. Por ky partneritet është gjithashtu një nga më përçarësit e kohëve tona.

Lufta në Irak i vuri kundër aleatëve të tyre të vjetër dhe tronditi Lindjen e Mesme. Ata sfiduan Kombet e Bashkuara dhe përçanë Evropën, duke u ngatërruar në një pushtim të cilin e konsideronin si pjesë të një lufte më të gjerë, që mund të zgjaste për vite me radhë. Vetë NATO-ja, mishërimi i aleancës perëndimore për më tepër se gjysmë shekulli, u turbullua dhe u ndie e pasigurt nga sfida që ata i bënë kredos së saj të veprimit të përbashkët. Ata folën përsëri për "të mirën dhe të keqen", formulën e thjeshtë që disa menduan se ishte fashitur bashkë me Luftën e Ftohtë. Bushi dhe Bleri e nxorën këtë formulë nga rrënojat e 11 Shtatorit dhe e përdorën në përpjekjet e tyre për të riformuar marrëdhëniet ndërkombëtare.

Kjo aleancë ka qenë tepër personale. Që në lëvizjet e para të ngathëta e nervoze pas zgjedhjes së Bushit, e deri te marshimi i paepur drejt luftës në Irak, ky partneritet i shkeli të gjitha rregullat. Një president republikan dhe një kryeministër laburist, njëri i nxitur nga një komitet drejtues neokonservator, i cili kërkonte t'u jepej fund standardeve të mëparshme për arritjen e konsensusit ndërkombëtar dhe tjetri i kundërshtuar nga partia dhe elektorati…