Cezari i Ballkanit, Peter Lucas

$14.08

Titulli
Çezari i Ballkanit
Roman historik
Autori
Peter Lucas
Përktheu
Aurel Manushi
Shtëpia botuese
Bota Shqiptare, 2010
f. 408
Pesha: 0.49 kg.
ISBN: 978-99956-11-47-7

Mbi librin
"Një roman i jashtëzakonshëm, "çezari i Ballkanit" i Peter Lucasit, më ka pëlqyer shumë dhe më është bërë kaq i dashur, sa shumë shpejt kam planifikuar ta bëj film". Kështu do të shprehej regjisori shqiptaro-amerikan Sten Dragoti për romanin historik, i cili së fundmi ka dalë edhe në libraritë shqiptare, nga shtëpia botuese "Bota shqiptare". "çezari i Ballkanit" është historia e pa treguar më parë e një grupi të vogël ushtarësh amerikanë të OSS-së (Zyrës së Shërbimeve Strategjike) që luftuan nazizmin, pas vijës së armikut në Shqipëri, gjatë Luftës së Dytë Botërore. është libër i bazuar në fakte dhe ngjarje të vërteta. Me shpërthimin e Luftës, OSS, paraardhëse e CIA-s, rekruton të rinj, të cilët ishin të gatshëm të ktheheshin fshehurazi në vendet e paraardhësve të tyre evropianë, për të sabotuar makinerinë naziste e për të ndihmuar rezistencën antifashiste në këto vende. Në Boston ata gjetën pinjollë të familjeve shqiptare të vendosura në Amerikë, të cilët ishin të gatshëm të ndihmonin për çlirimin e Shqipërisë. Historia vërtitet rreth Tom Stevens, një i ri idealist, i cili flet rrjedhshëm shqipen. Për të mbledhur sa më tepër informata atij i duhej që të lidhej me Enver Hoxhën, kreun e lëvizjes Nacional çlirimtare, një i ri i pashëm, karizmatik, i edukuar në Paris. Kur mbërriti në Shqipëri Stevens kuptoi se nazistët nuk ishin e keqja e vetme; Shqipëria ndodhej në mes të një lufte civile. Ishte e vështirë për të kuptuar se kujt i duhej besuar. Në roman përshkruhen figura si Enver Hoxha, Mehmet Shehu, Baba Faja Martaneshi, Omer Nishani, etj. Përshkrimi i tyre bëhet mbi bazën që vetë autori ka pasur me këto personazhe, gjatë periudhës që ai ka ardhur në Shqipëri, gjatë Luftës së Dytë Botërore. Duke qenë një roman, linja historike gërshetohet me krijimtarinë e mirëfilltë, çka e bën librin më tërheqës për lexuesin. Autori i tij, Peter Lucas është një gazetar veteran nga Bostoni, fitues i shumë çmimeve në gazetari. "çezari i ballkanit, është vetëm një nga librat që ai ka shkruar në lidhje me Shqipërinë.

$14.08

Lexo më poshtë përshtypjet për librin: 1

Ky libër u shtua ditën: e mërkurë 03 shkurt, 2010.

Sasia:

Lexo përshtypje ...

Autor: Astrit Lulushi date 10/04/2010
"Cezari i Ballkanit, roman me shume te verteta

Peter Lukas është një figurë e njohur e gazetarisë amerikane, gjithashtu shkrimtar. Në shumë dekada ka punuar për gazeta me emër, si Boston Globe e Boston Herald. Ai është bir emigrantësh shqiptarë, që u vendosën në shtetin Masachusets, aty nga fillimi i shekullit XX.
Sulmi japonez në Pearl Harbor, dhjetor 1941, e detyroi SHBA-në të hynte në Luftën e Dytë Botërore. Gjatë kësaj lufte, në radhët e ushtrisë amerikane shërbyen edhe shumë shqiptarë. Karakterin e njërit prej tyre sjell Peter Lukas në romanin e shkruar në anglish “Balkan Caesar”. Nëpërmjet tij, lexuesi njihet me protagonistë të tjerë, me jetën, ngjarjet dhe rrethanat që i bënë ata të tillë.
Më 1939 Shqipëria u pushtua nga Italia fashiste, ndërsa më 1941 filluan të ndjeheshin krismat e para të organizuara kundër këtij pushtimi; ky është trajtimi që komunistët i bënë historisë për periudhën ’41 - 44. Kuptohet se, nën një diktaturë, kjo histori u sfidua vetëm nga heshtja dhe mendja e mbyllur; kusht për mbijetesë, gënjeshtër e tirani.
"Balkan Caesar", padyshim, është një roman historik, megjithëse që në hapje të librit, Lukas thotë se “çdo ngjarje, person a emër që ndeshet në libër përkon vetëm rastësisht”. Kjo thënie standarte përdoret shpesh, sepse kështu shkrimtari i lejon vetes të shprehet lirshëm, për hir të formës artistike dhe, në disa raste, për hir të së vërtetës. Në këtë mënyrë libri bëhet tërheqës, por edhe autori u shmanget sulmeve nga rrethe të ndryshme, ose nga persona apo të afërmit e atyre që “rastësisht” mund të “njëtësohen”.
* * *
Që në kapitullin e parë, Lukas krijon skenën, ku do të zhvillohen ngjarjet e romanit dhe ku lufta vëllavrasëse e intrigat zënë vend:
“…. një nga personat e armatosur, më shtatlart se të tjerët, doli nga vendi ku ishte fshehur, iu afrua trupit të të vrarit dhe hodhi mbi të një letër ku ishte shkruar vetëm një fjalë: HOXHA”.(Fq. 17)
I vrari ishte ushtar italian, arbëresh, ndërsa komandanti i grupit të armatosur ishte Enver Hoxha. Lukas e vendos këtë ngjarje në gusht 1941, në Pezë, si për të paralajmëruar, nga një tjetër kënd, fillimin e luftës së shqiptarëve kundër njëri-tjetrit, një luftë plot viktima jo vetëm fizike, por edhe shpirtërore.
Pastaj, Lukas kalon në një ngjarje krejt ndryshe, por njësoj domethënëse. Më 1941, një djalë i ri paraqitet vullnetarisht në zyrën e rekrutimit ushtarak në Boston. Ky ishte 22 vjeçari Tom Stevens, një tjetër shqiptar nga përtej oqeanit, bir i një familjeje emigrantësh nga Korça. Lindur në Amerikë, ai kurrë nuk kishte qenë në Shqipëri, por shqipen e fliste mjaft mirë; prindërit ishin kujdesur për këtë.
Fakti që ai fliste dialektin tosk, tërhoqi vemendjen e Zyrës së Shërbimeve Startegjike – OSS, organizatë elitë kundërzbulimi, paraardhëse e CIA-s. Në planet e kësaj zyre ishte edhe dërgimi i agjentëve përtej vijave të frontit, për mbledhje informatash dhe për të nxitur luftën kundër nazizmit. Për këtë arsye, Tom Stevens i nënshtrohet një stërvitjeje intensive, veçanërisht psikolgjike.
Gjatë këtij kursi, nëpërmjet fotografive e imazheve filmike, ai njihet me personat që do t’i duhet të shoqërohet për disa vite, përfshi Hoxhën, Shehun, Pezën, Fajën, Kapon, Xoxin e shumë të tjerë. OSS e dinte se dërgimi i agjentëve në radhët e partizanëve i ngjante "marrëveshjes me djallin", por veprimi shihej i domosdoshëm, pasi komunistët ua kishin mbyllur rrugën misioneve britanike, me pretekstin se ata ndihmonin Legalitetin e Ballin Kombetar. Detyra e Stevensit ishte që të arrinte për t´u vendosur pranë Shtabit të përgjithëm të nacional-çlirimtares, për të fituar besimin e Hoxhës, si dhe për të dërguar informata rreth gjendjes së forcave naziste në Shqipëri dhe rolit që luanin sovjetikët.
Më 1943, bashkë me grupin e tij, Stevens zbarkon fshehurazi në Sarandë. Prej këndej, autori Peter Lukas përshkruan veprimtarinë e këtij “ushtaraku të parë amerikan në tokën shqiptare”. Por krahas, e njeh gjithashtu lexuesin me figura, karaktere e ngjarje të njohura, të fshehura, të panjohura, të mira, të këqia, të shëmtuara, tronditëse, zhgënjyese, të hidhura, por më pranë të vërtetës historike, si kurrë ndonjëherë.
* * *
Pas Luftës së Dytë Botërore, gjatë luftës së ftohtë deri më 1990, shumë shqiptaro-amerikanë, kryesisht ish-emigrantë ekonomikë të fillim shek. XX, kishin një mendim ndryshe nga ai i të arratisurve nga regjimi i Hoxhës. Këta shqiptarë besonin se popujt nën komunizëm vuanin, sepse kishin aq shumë vite në Amerikë, sa të ishin në gjendje ta bënin dallimin. Por ishte mungesa e empathisë (pasi shumë prej tyre kurrë nuk kishin përjetuar përndjekje politike), çka i bënte të dyshonin se shqiptari mund ta trajtonte shqiptarin shtazërisht vetëm pse mendonte ndryshe. Ata, po ashtu, ishin të bindur se E. Hoxha ishte një çlirimtar dhe se krime, si ato që dëgjonin, mund të ndodhnin vetëm në Bashkimin Sovjetik, Bullgari, Rumani apo në çdo vend tjetër komunist, por jo në Shqipëri.
Vetëm kur komunizmi ra dhe Shqiperia u hap, shumë prej tyre u njohën me të vërtetën e së vërtetës, ose filluan ta pranonin atë dhe u kthyen për t’u dhënë të drejtë të ikurve, atyre që i kishin cilësuar “tradhëtarë”.
Një përforcues i kësaj të vërtete është edhe libri “Balkan Caesar” i shkrimtarit Peter Lukas, i cili gjithashtu ndihmon për ndarjen e atdhetarizmit nga ideologjia, zhveshjen nga romantizmi, por edhe nga ngjyrat bardhezi.

Marre nga libri i Astrit Lulushit "Pak Ndryshe" Shtepia Botuese Tirana Times, mars 2010

Mesatarja e vlerësimeve:

Përshtypja 1 nga 1 përshtypje

Ne gjithashtu ju rekomandojmë:

Misioni Amerikan ne Shqiperi, Peter Lukas
$11.27

Rrumpalla, Peter Lukas
$11.27